Thứ Sáu, 24 tháng 11, 2017

247 & 247

CẢI THIỆN KỸ NĂNG VIẾT CỦA BẠN [ PHẦN 1 ]


Phần 1:

Tôi cũng đã cải thiện được đôi chút khả năng viết của mình. Từ một đứa viết chẳng ai thèm đọc, thậm chí đứa bạn thân nhất, luôn động viên tôi khi tôi cần một lời góp ý, cũng phải bụm miệng cười khi tôi đưa bài viết đầu tiên cho nó đọc. Tuy nhiên đến giờ sau một thời gian nỗ lực tôi cũng đã có chút tiến bộ, giờ những bài viết của tôi đã được đón nhận nhiều hơn. Tất nhiên theo cấp độ viết lách, tôi mới chỉ thuộc dạng viết để đọc được chứ chưa vào hàng hay và còn rất lâu để vào dạng xuất sắc. Vì vậy tôi chỉ dám chia sẻ những nội dung để cải thiện đôi chút khả năng viết của mình thôi. Chứ không phải dạy kỹ năng bạn nhé.

Tôi chắc chắn không phải là đứa có năng khiếu viết lách hay văn chương, bằng chứng cụ thể là học 3 năm cấp ba, điểm Tổng kết văn trung bình của tôi là 5.0, có biên độ giao động là +-0.5. Điểm Tổng kết của tôi luôn dễ tính nhât lớp vì chỉ nhìn sơ qua, không cần máy tính là có ngay kết quả, tôi chắc lắm rằng thầy cô dạy văn hồi đó rất vui vì vó một đứa học trò tâm lý như tôi, đã giúp họ bơt đi một công việc tẻ nhạt là ngồi tính điểm Tổng kết.

Thành tích học văn bết bát của tôi như vậy là vì tôi dành phần lớn thời gian cho môn Toán, môn mà tôi thích và là thế mạnh của mình. Đầu óc toàn con số khiến những bài làm văn của tôi khô như ngói. Một bài làm văn của chúng bạn đứa ít nhất cũng phải được bốn mặt giấy, còn tôi viết hết trang thứ 2 là bí chữ, ngồi vò đầu, bứt tóc, rồi lại cắn bút mà chả thêm được chữ nào, mọi ý tưởng cứ lặp đi lặp lại. Những bài văn của tôi luôn được đánh giá là ngắn gọn, súc tích và người đọc không hiểu gì.

Bạn sẽ không hình dung được sau suốt hơn một tháng dùi mài kinh sử để thi tốt nghiệp cấp 3 tôi được 3,5 điểm môn văn. Vừa hay thoát khỏi điểm liệt, hú hồn thật và may mắn lên đại học, tôi học ngành kỹ thuật nên chả đụng tới văn. Thế là thoát nợ.

Tôi kể cho bạn nghe chuyện này để bạn có thêm một ví dụ điển hình cho việc, nếu cố gắng mình cũng làm tốt, và biết đâu với sự quyết tâm và nỗ lực bạn lại khai quật được khả năng tiềm ẩn đã được chôn dấu suốt bao nhiêu năm trong bạn. Biết đâu bạn lại là một J. K. Jowling mới thì sao.

Và đây là một và kinh nghiệm của tôi:

1. Bạn phải đọc nhiều

Đọc nhiều, là một việc bắt buộc của những người viết hay, nói giỏi. Bộ não của bạn có sức chứa thần kỳ lắm, nó có thể chứa sạch cả tri thức của nhân loại nữa cơ, vì thế bạn cứ vô tư mà nạp dữ liệu, không phải lo "full" bộ nhớ đâu.

Không chỉ nhớ tốt, nó còn có khả năng truy xuất rất nhanh những thông tin cần thiết phục vụ khi bạn cần. Nhưng bạn phải tập thói quen cho nó.

Chọn văn phòng bạn thích. Các tác giả khác nhau có phong cách viết rất khác nhau, khi bạn đọc bạn sẽ nhận ra điều này, có những người nhẹ nhàng, lãng mạn. Có người mỉa mai, đả kích, có người thâm thúy, sâu sắc... Tôi thích dạng văn nói, kiểu suồng sã, dân dã viết cứ như mình đang nói, vừa dễ viết, vừa dễ gần. Cách viết này chỉ như việc bạn tường thuật lại gì trong đầu bạn bằng những con chữ.

2. Cứ phải viết liên tục

Hãy cứ yên tâm một điều là khi mới viết bạn sẽ viết rất khó và dở, dở tới mức, khoảng 3 tháng sau đọc lại bạn sẽ thấy mắc cỡ nữa kìa. Khó tới mức bạn cứ viết đi, viết lại viết rồi lại xé, không biết bao nhiêu lần mà vẫn không được một bài hoàn chỉnh.

Thực ra đó là điều bình thường của chúng ta, những người không được trời phú khả năng văn trương, thi phú. Vì thế chúng ta mới phải tập, tập đi tập lại, tập viết tới mòn cả hoa tay.

Thực ra với chúng ta học cách viết cũng có khác nào học lái xe đâu. Đầu tiên ngồi lên xe bạn vũng đâu thể nào chạy ngay được, bạn phải học cách nổ máy, cách vào số, cách lên ga, rồi bước đầu là tập trong sân nhà bạn, bạn cũng phải ngã lên ngã xuống vài lần, có khi là để lại vài cái sẹo, có khi mẻ vài cái răng cửa không chừng.

Đến khi ngồi vững và thăng bằng, bạn mới ra đường làng, khi bạn đã vững vàng, cứng cáp bạn mới có thể phăng phăng đi ra ngoài phố.

Đó là cách chúng ta tập mọi thứ kể cả viết lách. Vậy nếu giờ bạn mới chập chững viết, bạn đang ở giai đoạn tập lấy đà và lấy thăng bằng như đi xe, bạn sẽ bị ngã vài lần, nhưng đừng để những cú ngã đó làm bạn sợ và từ bỏ. Nếu chưa vừa ý hãy cứ bỏ đi và viết lại. Viết tới khi được thì thôi.

Cách chọn chủ đề cho người mới viết.

Khi bạn mới viết, bạn thường lấy cảm hứng viết từ những bài viết hay và những tác giả bạn thích. Và đó thường là vấn đề của bạn. Vấn đề đầu tiên là bạn chọn chủ đề quá rộng so với vốn kiến thức và kỹ năng viết, quá nhiều ý tưởng và chủ đề rộng thường làm bạn không tập trung được, nó như việc bạn đang đói và cho bạn vào một bữa tiệc Buffe, quá nhiều đồ ăn khiến bạn không biết chọn món nào. Và thế là cái gì nảy ra trong đầu bạn là bạn viết, đang viết cho ý này lại trọc qua ý khác, cuối cùng bạn từ đang nhiều tưởng và chả biết sắp xếp thế nào cho hợp lý.

Vì vậy một chủ đề nhỏ, tập trung là dễ viết nhất

Vấn đề thứ 2 là bạn viết bằng sự ngẫu hứng, mà không có bố cục cụ thể, một chút cảm hứng ngang qua, bạn có hứng và ngồi vào viết và chỉ được vài trang thì lại bí. Vì thế nên chuẩn bị bố cục cho bài viết rõ ràng.

Bố cục bài viết phải là: Chọn chủ đề, Mở đầu, Phát triển nội dung, kết lại.

Nghe giống như bài làm văn ấy nhỉ. Thế thì có khác nào dạy bạn kiến thức cấp 2 đâu. Đúng nó có vẻ giống kiến thức phổ thông và nó là kiến thức nền mà bạn bắt buộc phải tuân theo.

Về chọn chủ đề. Chọn chủ đề gì bạn biết rõ nhất, có nhiều kiến thức nhất, như thế sẽ không làm bạn bí ý tưởng khi viết. Chủ đề ban đầu nên nhỏ thôi, không nên bao quát và rộng quá ví dụ nếu viết về tình yêu. Bạn không thể ôm đồm với cả chủ đề đó. Bạn có thể chọn nhỏ thôi như: Tình yêu đôi lứa, tình yêu vợ chồng, tình yêu cha mẹ, tình yêu con cái, tình yêu thú cưng...

Tiêu đề hấp dẫn: Thông thường một tiêu đề mang tính trừu tượng và ẩn dụ, gợi suy tưởng sẽ có cảm giác rất sang và nó cũng giúp mọi người không muốn đọc. Kiểu như: Ngỡ, hoang mang... Khi nào bạn trở thành một người tạo được nhiều ấn tượng và có thương hiệu cá nhân thì mọi người đọc bài của bạn vì nó là bài của bạn chứ không vì cái tên nữa, lúc đó bạn đặt tên sao cũng được, còn giờ thì hãy theo "trường phái" đặt tên đơn giản, dễ hiểu, gợi tò mò.

Một tiêu đề hấp dẫn phải bao gồm ba ý: Thứ nhất giúp người đọc có được cái gì, kích thích trí tò mò và ngắn gọn, súc tích.

Ví dụ: Nếu viết về tình yêu.

- Lợi ích người đọc: Giúp người đọc biết cách duy trì tình yêu với một nửa của mình.

- Kích thích tò mò: Làm thế nào, bí quyết, 5 cách, 7 điều cơ bản,...

Bây giờ hãy thử:

1. Làm thế nào luôn giữ lửa cho tình yêu của bạn.

2. Bí quyết luôn giúp bạn thăng hoa trong tình yêu.

3. 5 cách dễ dàng để tình yêu không nguội lạnh.
...

Khi đọc những tiêu đề này bạn có tò mò và muốn đọc tiếp không? Hoá ra đặt tiêu đề cũng dễ bạn nhỉ: Mở đầu cuốn hút. Khi mới viết hãy lưu ý đoạn mở đầu của bạn phải thật cuốn hút, nếu không mọi người sẽ tụt cảm hứng khi vừa lướt mắt qua tiêu đề hấp dẫn đã bị bạn tạt gáo nước lạnh vào mặt mất. Một đoạn mở đầu tiêu biểu có thể là một câu chuyện ngắn, một câu trích dẫn hay nhận định của người nổi tiếng, một vài con số thống kê ấn tượng hay phương Pháp phản đề hoặc một câu hỏi mà mọi người đều đang thắc mắc.

Ví dụ: Chủ đề tình yêu đôi lứa.

Sau TIÊU ĐỀ: Làm thế nào để luôn giữ lửa trong tình yêu.

Mở đầu là: "theo số liệu khảo sát của xyz có tới 80% các cặp đôi chia tay sau thời gian 1 năm hẹn hò. Nguyên nhân chính dẫn tới tình trạng đôi người đôi ngả này là do sau thời gian quen nhau, họ đã trở nên đơn giản mối quan hệ và không biết cách duy trì xúc cảm trong tình yêu..."

Nào giờ bạn thấy muốn đọc tiếp nữa không. Chắc chắn là có rồi nhỉ.

Hay phương Pháp phản đề: "tình yêu, thứ xúc cảm yếu đuối, luôn chỉ mang lại đau khổ cho con người, bạn đã nhìn thấy những con người khốn khổ, vật vã vì tình yêu, thậm chí nhiều người đã tự vẫn khi bị thất tình. Thật lố bịch với thứ tình cảm nhăng nhít của tuổi trẻ. Đó là nhận định của một bạn abc, còn với bạn tình yêu màu gì, có giống với quan điểm trên hay, sẽ là một màu hồng rực rỡ. Dù có quan điểm thế nào, tình yêu cũng là một thứ gia vị tuyệt vời của cuộc sống..."

Đó là cách phản đề: Đưa ra một quan điểm trái chiều rồi sau đó phản biện lại và đi chứng minh điều mình nói là đúng.

Trước mắt bạn tập 5 loại mở đầu này đã nhé, sau đó kinh nghiệm sẽ cho bạn nhiều cách hay hơn.

Cách viết: Hãy làm thành một cái sườn, bằng các gạch đầu dòng cụ thể với chủ đề con cho các gạch đầu dòng đó và phân tích. Luôn nhớ là các ý phân tích chỉ xoay quanh và làm rõ chủ đề chính, không tản mát, dài dòng. Tạm thời khi mới tập viết đừng văn chương hoa lá hẹ, hãy như bạn đang kể lại đã. Một bài mới viết phần triển khai chỉ cần 3 đến 4 ý là đủ, khi giỏi rồi bạn hãy viết theo cảm hứng.

Khi viết nghĩ tới đâu bạn hãy viết tới đó, nếu mạch văn đang chảy hãy cứ để nó chảy bạn cứ việc ghi ra, đừng lo sửa câu từ, chính tả vội vì khi bạn dừng lại bạn đã bỏ lỡ thời cơ ngàn năm cảm hứng mới xuất hiện một lần đấy. Bước sửa là bước sau khi bạn không nặn ra được giọt cảm hứng nào nữa.

Nếu cố gắng viết nhiều mà chưa được như ý, bạn sẽ rất quạu cọ, khó chịu, lúc đó hãy ngưng lại, đừng cố bắt đầu ốc làm việc trong tâm trạng đó, cũng không phán xét bản thân. Hãy đi làm việc khác, và để đầu óc thư thái. Cảm hứng sẽ lại ùa về khi tâm bạn tĩnh lặng.

Phần kết là phần giúp người ta nhớ đến bạn nhiều nhất, có thể là tóm lại ý chính, có thể là kêu gọi hành động, có thể là một lời khuyên nhủ chân tình.

Kiểu như: Bạn ạ, hầu hết mọi người đều phải trải qua một vài mối tình đẹp trong đời, thế nhưng không phải ai cũng biết cách để giữ gìn nó và phải đau khổ chia tay bằng những lý do vặt vãnh, vớ vẩn. Hãy luôn học cách trân trọng tình yêu và người mình yêu để có một tình yêu biên mãn.

Xem tiếp phần 2: CẢI THIỆN KỸ NĂNG VIẾT CỦA BẠN [ PHẦN 2 ]